Commodore Max Droste over informatiedominantie, de vijfde generatie Luchtmacht en wat er nodig is om die transitie te realiseren.


Luchtmacht: beleving en verandering


De Luchtmacht zit middenin een grote verandering, zelf noemen ze dat ‘de transitie naar de vijfde generatie Luchtmacht’. De Luchtmacht wíl niet alleen meeveranderen, ze moet meeveranderen. De wars of choice, waarbij er gekozen wordt om deel te nemen aan conflicten, maken plaats voor de wars of necessity waarbij er geen keus is en ons land en de NATO-partners verdedigd moeten worden. Die verandering vraagt om informatiedominantie, met computers als wapensystemen en data als munitie. Commodore Max Droste vertelt hoe dat zit en wat dit voor invloed heeft voor luchtvaarttechnisch onderwijs: “We moeten vernieuwen in de omgang met onze wapensystemen, vernieuwen in de manier waarop we met mensen omgaan, vernieuwen in de centrale plaats die informatie inneemt in plaats van wapenplatforms en vernieuwen in de manier hoe we luchtvaarttechniek daarin een plaats geven.”


Nu denk je misschien: de Luchtmacht houdt zich toch voornamelijk bezig met vliegtuigen? Waarom moeten zij zich bezighouden met informatiedominantie? “Ik denk dat je bij de Luchtmacht hetzelfde ziet als wat je waarschijnlijk privé of in de maatschappij tegenkomt”, legt Droste uit. “Informatie, de beschikbaarheid en de toegankelijkheid ervan is overal aanwezig. Datzelfde geldt ook voor de wijze waarop de Luchtmacht in de toekomst opereert: traditioneel stelden wij wapenplatforms (vliegtuigen en helikopters) centraal in onze manier van denken en doen. Maar wat wij nu steeds meer doen, is informatie centraal stellen.”

“Dat gaat om de techniek: het voorspellen van onderhoud of het voorspellen van welke reservedelen we nodig hebben. Maar ook over het type mensen dat we binnenkrijgen: hoe moeten we op een overspannen arbeidsmarkt omgaan met onze recruitment om de juiste aspirant-luchtmachter te enthousiasmeren om voor de Luchtmacht te tekenen?”


De Luchtmacht is niet de enige partij die jongeren en (toekomstige) studenten warm laat lopen voor een opleiding in de luchtvaarttechniek. Hoe pakken zij het aan? “Bij de Luchtmacht ben je meer dan dat je vaak dacht”, steekt Droste van wal. “Je kunt heel mooie dingen doen. Je bent bij ons niet domweg met je beroep bezig, maar je bent ook duidelijk aan het groeien als mens en als persoon. Die kans krijg je bij de Luchtmacht niet alleen omdat je onder moeilijke omstandigheden of op rare plekken je werk moet doen, maar ook omdat je meer bent dan alleen technicus. Het goede doel (vrede en veiligheid), mooi werk waarbij je mooie dingen beleeft en meemaakt, goede collegialiteit, een prettige sfeer, vaak in heel fijne teams; daarmee bieden we echt meerwaarde voor een technicus die ook ergens in Nederland z’n werk zou kunnen doen. Bij ons is het net wat mooier.”

Wendbaar en modulair

Commodore Droste is verantwoordelijk voor het personeel en de bedrijfsvoering van de Luchtmacht. Hij is in feite opdrachtgever van AM&TS. De school is een betrouwbare partner - zijn woorden - in het verzorgen van luchtvaarttechnische opleidingen. “De transitie naar de vijfde generatie luchtmacht betekent op onderwijsgebied voornamelijk dat we wendbaar moeten zijn in het aanbieden opleidingen”, legt Droste uit. “We zullen steeds vaker zien dat mensen modulair worden opgeleid en dat ze eerder verworven competenties hebben. We hopen dat AM&TS daarin meegaat. Inhoudelijk zie je steeds meer dat de mechaniek en vliegtuigtechniek een avionica- of informatiekarakter krijgt.”


Droste benadrukt het belang van samenwerking met de school. “Er is vooral een goede verbinding met AM&TS nodig. Wat verlangen we van elkaar? Wij moeten begrijpen wat voor mensen AM&TS binnenkrijgt. AM&TS heeft op haar beurt helderheid nodig over wat de opleidingen moeten behelzen. Ik denk dat het goed is dat we de verwachtingen delen over waar het heengaat. Door elkaar te challengen zorgen we ervoor dat de mensen die voor ons worden opgeleid goed passen in de vijfde generatie Luchtmacht. Laten we de transparantie en openheid die we van elkaar gewend zijn, vasthouden. Er verandert veel in luchtvaarttechnische opleidingen, want de jonge generatie ‘luchtmachters’ is een andere dan de generatie die in de eerste tien jaar door AM&TS is opgeleid.”

“Luchtmachters kiezen voor zingeving
en beleving.”

Pàs tien jaar

“Want het is pás tien jaar AM&TS”, glimlacht Droste. “Ik hoop dat het partnership, het wederzijds vertrouwen, de kwaliteit van de opleidingen in dit niche domein nog lang in stand blijft. Wat mij altijd opvalt als ik met mensen van AM&TS spreek, is de immense betrokkenheid. Dat is een kwalificatie die wij heel erg waarderen in mensen, omdat betrokkenheid niet alleen iets zegt over de inhoud of de kwaliteit van de opleidingen, maar omdat het iets zegt over de passie.”


Volgens Droste zijn luchtmachters ook zulke gepassioneerde mensen: “Luchtmachters zijn mensen die voor twee dingen kiezen: zingeving en beleving. Ze willen goed werk doen, mooi werk doen, werken aan vrede en veiligheid, waarbij je als militair een bijzondere positie hebt. En beleving: mensen willen mooie dingen meemaken. Als je bij ons in de luchtvaarttechniek zit, ben je niet alleen een sleutelaar. Je onderhoudt niet alleen vliegtuigen, maar dat doe je op de meest exotische en spannende plekken in de wereld, onder moeilijke omstandigheden. Je maakt veel mee, het zijn mooie ervaringen waar je vaak achteraf buitengewoon goede herinneringen aan hebt.”


Als je deze woorden leest, kan het overkomen als een promotiepraatje voor de Luchtmacht. Hoewel het dat misschien ook is, vertelt Droste dat hij die zingeving en beleving persoonlijk ervaart. “Ik vind het belangrijk om het gevoel te hebben dat mijn werk ertoe doet. Een bijdrage leveren aan vrede en veiligheid op het gebied van HR en bedrijfsvoering is iets wat ik altijd heb willen doen; dat zit heel diep. Vroeger noemden we dat misschien roeping, nu heet dat zingeving: het gevoel dat je werk nuttig is, omdat vrede en veiligheid een groot goed is. En dat is niet vanzelfsprekend. Dat voel ik zelf duidelijk ook. Ik werk met gepassioneerde collega’s die er hetzelfde over denken. Dat is een andere sfeer, dat is een ander gevoel, dat is een andere wijze van collegialiteit en saamhorigheid dan je in een gewoon bedrijf meemaakt. Dat is wat de Luchtmacht misschien wel net een beetje specialer maakt. En de luchtmachter net iets specialer." De commodore lacht: "Gun mij die benaming."


Nooit tweede

Dan weer serieus: “Het is voor de Luchtmacht essentieel - en dat klinkt triviaal - dat wij altijd moeten winnen. Als het er écht op aankomt, kunnen we geen tweede worden. Dat vraagt iets van de kwaliteit, de paraatheid, dat vraagt een bepaalde mindset. Maar er zijn ook goede opleidingen voor nodig, want het vraagt ook kennis. Wat wij zien, zijn de veranderende onderwijsmethoden, -technieken en leermethoden. Traditioneel, klassikaal lesgeven is echt aan het afnemen. Daarentegen zien we steeds meer e-learning en andere moderne onderwijsmethodieken: wat minder sleutelen aan een echt vliegtuig en meer ruimte voor artificial intelligence: simulatie dus. Het blijft echter wel een uitdaging om de juiste mensen te motiveren om bij de Luchtmacht te tekenen. Of we voldoende resources krijgen om ons werk goed te doen.”


De toekomst samen

Soms is het door het gebrek aan arbeidskracht, geld en tijd nodig dat partners een deel van de activiteiten overneemt. “Je kunt zeggen dat AM&TS complementair is aan datgene wat we in de Luchtmacht niet zelf wíllen doen, niet zo goed kúnnen doen of niet zo flexibel in zijn om te bieden. Of we zijn simpelweg niet modern genoeg om het te kunnen doen.” Droste refereert onder meer naar de Koninklijke Militaire School Luchtmacht (KMSL), de interne bedrijfsopleiding van de Luchtmacht. Er is een nauwe samenwerking tussen de KMSL en AM&TS én de scholen liggen op een steenworp afstand van elkaar.

In de toekomst zal de Luchtmacht steeds vaker alleen die activiteiten ontplooien die direct in de core business liggen. “Er zijn geen bedrijven in Nederland die bijvoorbeeld een militaire opleiding bieden, daarin zijn we uniek. Maar in de luchtvaarttechniek, wat een heel groot domein is binnen de Luchtmacht - meer dan de helft van de luchtmachters zit in de techniek - ligt een wereld aan mogelijkheden. Op het moment dat een betrouwbare partner kwalitatief hoogwaardige, moderne opleidingen biedt, die aansluiten op die luchtmachters en aspirant-luchtmachters, dan is dat partnership een lang leven beschoren.”

Concreet betekent dat bijvoorbeeld de komst van de F-35 naar Leeuwarden eind 2019. De Luchtmacht moet daarvoor heel veel mensen geheel of gedeeltelijk nieuwe luchtvaarttechniek meegeven op Part 66-niveau. “Wat wij van AM&TS vragen, is om voor luchtmachters luchtvaarttechnische opleidingen te blijven verzorgen”, sluit commodore Droste af. “En dat doen ze al heel erg goed. Dat zijn vooral opleidingen waar we zelf geen tijd of ruimte of niet voldoende kwaliteit in kunnen leggen, maar waar we wel hoge eisen aan stellen. AM&TS slaagt erin om dat over het algemeen erg goed waar te maken. Dus die tien jaar is slechts een start, schat ik in.”

Ja, hou mij op de hoogte!